چطور می‌شود بدون ترس و قفل ذهنی، امتحان ریاضی داد؟

خیلی از دانش‌آموزها بعد از هر امتحان ریاضی یک جمله تکراری می‌گویند:
«اگه فقط سر جلسه قفل نمی‌کردم، نمره‌ام خیلی بهتر می‌شد.»

این جمله نشان می‌دهد که مشکل اصلی،نه ندانستن ریاضی است و نه کم‌تمرینی؛
بلکه ناتوانی ذهن در استفاده از دانسته‌ها تحت فشار امتحان است.

سؤال اساسی این مقاله همین است:
چطور می‌شود کاری کرد که سر امتحان، ذهن قفل نکند؟

این مقاله ادامه‌ی مقاله شماره ۵ است.
اگر هنوز مقاله شماره ۵ را نخوانده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم قبل از ادامه، حتماً آن را مطالعه کنید؛
چون ریشه‌ی بسیاری از مشکلاتی که اینجا حل می‌کنیم، جهت مطالعه روی “چرا مغز سر امتحان قفل میکند؟”  ضربه بزنید.

* قدم اول: واقعیت را بپذیریم

اولین اشتباه خیلی از دانش‌آموزها این است که فکر می‌کنند:

1. قفل شدن ذهن یعنی «ضعیف بودن»
2. «من ریاضی‌ام خوب نیست»

در حالی که قفل ذهنی:

• یک واکنش طبیعی به استرس است
•  تقریباً برای همه اتفاق می‌افتد

تفاوت دانش‌آموزهای موفق با بقیه این نیست که قفل نمی‌کنند؛
بلکه این است که می‌دانند چطور با آن برخورد کنند.

 

* قدم دوم: نوع یادگیری را اصلاح کنیم

در مقاله‌های قبلی گفتیم که:

_ تمرین زیاد بدون فهم نتیجه نمی‌دهد

_ حفظ فرمول‌ها ذهن را شرطی می‌کند

_ حل‌کردن با فهم فرق دارد

همه‌ی این‌ها مستقیم روی امتحان اثر می‌گذارند.

اگر یادگیری تو بر پایه‌ی:

• 1) حفظ
• 2) تقلید
• 3) وابستگی به یک مسیر مشخص باشد،امتحان دقیقاً همان جایی است که این سیستم از کار می‌افتد. برای کاهش قفل ذهنی ، یادگیری باید به سمت فهم مفهومی برود، حتی قبل از اینکه به امتحان فکر کنی.

قدم سوم: تمرین را شبیه امتحان کنیم

خیلی‌ها فقط سر امتحان با استرس مواجه می‌شوند، چون هیچ‌وقت در تمرین‌هایشان چنین شرایطی را تجربه نکرده‌اند.

 ویژگی های تمرین مفید برای امتحان:

1. همه‌ی سؤال‌ها شبیه هم نیستند 
2. از قبل معلوم نیست مسیر حل چیست 
3. گاهی نیاز به انتخاب و تصمیم‌گیری دارد

وقتی تمرین‌ها کمی «چالشی» باشند، مغز یاد می‌گیرد که در شرایط نامطمئن هم فکر کند.

* قدم چهارم: مدیریت شروع امتحان

خیلی از قفل‌ها از همان دقایق اول شروع می‌شود.

دانش‌آموز:

_ با دیدن سؤال اول می‌ترسد

_ احساس می‌کند امتحان سخت است

_ ذهنش درگیر یک مسئله می‌شود

در حالی که یکی از ساده‌ترین راه‌ها این است که اگر سؤال اول سخت بود، رد شو و برو سراغ سؤالی که ذهنت با آن راه می‌افتد.

این کارباعث می شود که :

1. استرس را کم می‌کند
2. ذهن را فعال می‌کند
3. جلوی قفل زنجیره‌ای را می‌گیرد

* قدم پنجم: نگاهت به اشتباه را عوض کن

خیلی از قفل‌های ذهنی از ترس اشتباه کردن می‌آید.

دانش‌آموز فکر می‌کند که  اگر شروع کنم و اشتباه بروم ، اوضاع بدتر می‌شود.

در حالی که:

• _ اشتباه، بخشی از فکر کردن است
• _ حتی یک شروع ناقص می‌تواند راه را باز کند
• _ مغز با حرکت کردن بهتر از ایستادن کار می‌کند

دانش‌آموزی که اجازه‌ی اشتباه به خودش می‌دهد ، خیلی دیرتر قفل می‌کند.

* قدم ششم: اعتماد به نفس واقعی بساز

اعتمادبه‌نفس در ریاضی با حفظ کردن فرمول‌ها ساخته نمی‌شود.
وقتی فقط حفظ می‌کنی، با اولین سؤال متفاوت همه‌چیز به‌هم می‌ریزد.
اعتمادبه‌نفس واقعی از جایی می‌آید که بدانی می‌توانی فکر کنی و راه‌حل پیدا کنی.
حتی اگر یک مسیر جواب نداد، راه‌های دیگری هم وجود دارد.
دانش‌آموزی که به ذهنش اعتماد دارد، از اشتباه کردن نمی‌ترسد و قفل نمی‌کند.
این اعتمادبه‌نفس یک‌شبه ساخته نمی‌شود و نتیجه‌ی یادگیری درست در طول زمان است.
وقتی ریاضی را بفهمی، دیگر ترسناک نیست؛ قابل مدیریت می‌شود.

* چرا بعضی دانش‌آموزها امتحان را آرام‌تر می‌دهند؟

بعضی دانش‌آموزها سر جلسه امتحان آرام‌ترند، چون امتحان را یک تهدید جدی نمی‌بینند.
آن‌ها می‌دانند قرار نیست همه‌چیز بی‌نقص و کامل باشد و همین نگاه، فشار ذهنی را کم می‌کند.
برای این دانش‌آموزها، مهم‌ترین هدف این نیست که حتماً سریع به جواب نهایی برسند،
بلکه اول فکر می‌کنند، مسیر را بررسی می‌کنند و بعد تصمیم می‌گیرند.
وقتی تمرکز روی فکر کردن باشد و نه فقط جواب، ذهن آزادتر عمل می‌کند.
این طرز فکر باعث می‌شود استرس کمتر شود و قفل ذهنی به حداقل برسد

* جمع‌بندی

اگر

می‌خواهی سر امتحان ریاضی آرام‌تر فکر کنی و کمتر قفل شوی،
باید بدانی قفل ذهنی یک‌شبه از بین نمی‌رود.

اما با یادگیری مفهومی، تمرین درست و نگاه منطقی به امتحان
می‌توان آن را تا حد زیادی کنترل کرد.

ریاضی زمانی قابل‌مدیریت می‌شود که
ذهن اجازه داشته باشد فکر کند، نه این‌که فقط دنبال جواب آماده بگردد.

.
.
.

رفتن به مجموعه مقاله های “تیزهوشانی” …